Οι Βασιλικοß ΤÜφοι
 Δßπλα απü το ιερü της Αφροδßτης, ο Ohnefalsch Richter το 1890 ανÜσκαψε τρεις κτιστοýς μεγαλειþδεις τÜφους, της Κýπρο-ΑρχαúκÞς εποχÞς (650-600 π.χ.). Δýο απü τους τÜφους βρßσκονται στην θÝση τους ενþ στην θÝση του τρßτου, υπÜρχει μüνο η τÜφρος, μÝσα στην οποßα εßχε χτιστεß. Εδþ αξßζει να αναφÝρουμε üτι οι τÜφοι αυτοß κτßζονταν υπογεßως, μÝσα σε τÜφρο που εßχε σκαφτεß απü πριν. Εßναι δυνατüν σýμφωνα με τον καθηγητÞ Carlo Musso οι βασιλικοß τÜφοι της Ταμασοý κτßστηκαν ως ακολοýθως: Αφοý γινüταν η εκσκαφÞ της τÜφρου, τοποθετεßτο το πÜτωμα του τÜφου και ακολοýθως κτßζονταν οι κÜθετοι τοßχοι. Εßναι πιθανü η σαρκοφÜγος να τοποθετεßτο στον τÜφο κατÜ την διÜρκεια της κατασκευÞς του και üχι μετÜ γιατß αυτÞ εßναι πιο πλατεßα απü τις πüρτες. Ενþ η εßσοδος εßναι 1.07μ. Η σαρκοφÜγος Ýχει πλÜτος 1.26μ.
Ο πρþτος που εßναι και ο μεγαλýτερος αποτελεßται απü βαθμιδωτü δρüμο, Ýνα προθÜλαμο και το νεκρικü θÜλαμο που περιÝχει την σαρκοφÜγο. Η αρχικÞ μορφÞ του βαθμιδωτοý δρüμου αποτελεßτο απü 11 σκαλιÜ. Στην πορεßα üμως προστÝθηκαν Üλλα 11 για να μποροýμε να Ýχουμε πρüσβαση στα αρχικÜ 11 σκαλιÜ. Τα πλευρικÜ τοιχþματα του δρüμου εßναι κτισμÝνα με πελεκητοýς ασβεστüλιθους με τον ψευδοúσοδομικü τρüπο. Ο δρüμος καταλÞγει στην εßσοδο του τÜφου που Ýχει επßπεδη μορφÞ απü ασβεστολιθικοýς δοκοýς και στηριγμÝνους με μεγÜλες πλÜκες με ανÜγλυφες παραστÜδες και Πρþτο-ΙωνικÜ ελικοειδÞ επßκρανα.
Στους δýο πλευρικοýς τοßχους του προθαλÜμου υπÜρχουν τετρÜγωνες αχιβÜδες σε σχÞμα τυφλþν θυρþν, πους στο πÜνω μÝρος διατηροýν ανÜγλυφη παρÜσταση σýρτη. ΠÜνω απü την εßσοδο του νεκρικοý θαλÜμου υπÜρχει ανÜγλυφη διακüσμηση που αποτελεßται απü 5 συνεχüμενα ελικοειδÞ κιονüκρανα και φυτικÜ μοτßβα.
Ο νεκρικüς θÜλαμος, εßναι λßγο πιο μεγÜλος απü τον προθÜλαμο. Στο πßσω μÝρος υπÜρχει μια εξÝδρα, πÜνω στην οποßα στηρßζεται μια τερÜστια σαρκοφÜγος με διακοσμητικÝς ραβδþσεις στην μπροστινÞ πλευρÜ. ΜπροστÜ απü τη σαρκοφÜγο υπÜρχει μικρü σκαλοπÜτι που πιθανü να Þταν χþρος προσφορÜς.
Οι οροφÝς των δýο θαλÜμων δßνουν την εντýπωση ξýλινης κατασκευÞς σε σαμαρωτÞ διÜταξη, üπου τα βολßτζια στηρßζονται στην κεντρικÞ δοκü κατÜ μÞκος της κορυφÞς και στους πλευρικοýς τοßχους. Φαßνεται üτι το üλο οικοδüμημα μιμεßται ξýλινα πρüτυπα. Το ýψος του τÜφου εßναι 2.52μ.
Ο δεýτερος τÜφος εßναι απλοýστερος στην κατασκευÞ και αποτελεßται απü βαθμιδωτü δρüμο με 12 αρχικÜ σκαλοπÜτια και Ýνα μüνο θÜλαμο. Η πρüσοψη του φÝρει πÜνω απü την εßσοδο Ýνα ανακουφιστικü τρßγωνο, που σχηματßζεται απü δýο μεγÜλους ορθογþνιους ασβεστüλιθους οι οποßοι στηρßζονται στα Üκρα σε δýο ορθοστÜτες. Το προπýλαιο πλαισιþνουν δýο μεγÜλες πλÜκες με ανÜγλυφες παστÜδες που επιστεγÜζονται με Πρþτο-ΙωνικÜ επßκρανα. Ο νεκρικüς θÜλαμος εßναι ορθογþνιος .
Οι τοßχοι εßναι κτιστοß με μεγÜλους πελεκητοýς ασβεστüλιθους και η σαμαρωτÞ στÝγη εßναι κτισμÝνη απü δýο πλÜκες που στηρßζονται πÜνω στους πλευρικοýς τοßχους . Το ýψος του εßναι 2.33 μ. Στο βÜθος του νεκρικοý θαλÜμου υπÜρχει μια μεγÜλη σαρκοφÜγος. |
