ΚΡΟΚΟΣ Ένα πολύτιμο φυτό της Κυπριακής γης
του Ανδρέα Βοσκαρή(Προέδρου του Κοινοτικου Συμβουλίου Πολιτικού)

Ο κρόκος είναι ένα φυτό σπάνιο για την Κύπρο καισυναντάτε μεμονωμένα σε περιοχές σπάνιας φυσικής βλάστησης.
Είναι μια πολυετής βολβώδης πόα μέχρι 15εκ. ύψος με 3-4 άνθη, στενά και γραμμοειδή. Άνθη με άσπρο και βιολετί χρώμα, ανθήρες με πορφυροβυσσινί χρώμα, στύλο με κόκκινο - πορτοκαλί χρώμα διαιρεμένο σε τρία κλαδιά. Σε μια όμορφη περιοχή μεταξύ του Φιλανιού και της περιοχής Μούττη του Ανωγιού φύετε μεταξύ των μηνών Φεβρουαρίου-Μαρτίου το σπάνιο φυτό με το όνομα κρόκος του Χάρτμαν. Είναι μια πολυετής βολβώδης πόα με ύψος μέχρι 15 εκ. με 3-4 άνθη στενά και γραμμοειδή. Τα άνθη έχουν άσπρο και βιολετί χρώμα και ανθήρες με πορφυροβυσσινί χρώμα, στύλο με κόκκινο-πορτοκαλί χρώμα και διαιρεμένο σε τρία κλαδιά. Το φυτό αυτό όπως προαναφέραμε είναι σπάνιο και φύετε μόνο στην περιοχή αυτή και σε μια άλλη περιοχή λίγο έξω από το τουρκοπατημένο χωριό Πέλλαπαϊς. Είναι ενταγμένο στον πίνακα των αυστηρά προστατευόμενων φυτών από την συμφωνία της Βέρνης , την οποία έχει υπογράψει και η Κυπριακή Δημοκρατία.
Υπάρχουν βέβαια διάφορες κατηγορίες, οι συνήθεις που τις συναντάμε σε διάφορα μέρη και προσφέρονται για καλλιέργεια και παραγωγή και εκείνες που είναι τόσο σπάνιες, όπως ο δικός μας κρόκος του Hartmann (Crocus Hartmannianus) που φύεται σε μια περιοχή μεταξύ του εγκαταλελειμμένου χωριού Φιλάνι και της μάντρας του Ανωγιού, στο χωριό Πολιτικό, αλλά και μεμονωμένα στην Οροσειρά της Κερύνειας. Ο κρόκος του Hartmann, δικαιολογημένα έχει ενταχθεί στον πίνακα εκείνο με τα αυστηρώς προστατευόμενα φυτά της συμφωνίας της Βέρνης που έχει προσυπογράψει και η Κυπριακή Δημοκρατία.

Ιστορία
Κοντά στην πόλη Σούσα της Μεσοποταμίας υπήρχε η πόλη Azupirano (λιβάδι με κρόκο) που ονομάστηκε έτσι από τις τεράστιες εκτάσεις όπου καλλιεργείτο το φυτό. Σε κάποια κείμενα φαίνεται ότι από τη λέξη Azupirano προέρχεται η Περσική λέξη azafran. ίσως από την ίδια ρίζα είναι και οι λέξεις που δηλώνουν τον κρόκο σε άλλες Ευρωπαϊκές γλώσσες (Zaferano, Saffron, Saffran) καθώς το φυτό εισήχθηκε στην Ευρώπη από αυτή την περιοχή, όταν το έφεραν μαζί τους οι Σταυροφόροι επιστρέφοντας από τους Αγίους Τόπους.
Σύμφωνα με τον Στράβωνα στην Κώρυκο της Κιλικίας καλλιεργείτο ο μεγαλύτερος κρόκος. Στην Μ. Ασία ακόμα υπάρχει πόλη που ονομάζεται Σαφράμπολη με μεγάλη παραγωγή Σαφράν. Στην πόλη αυτή μέχρι το 1922 υπήρχαν Έλληνες κάτοικοι.
Οι κόκκινες ίνες του κρόκου βγάζουν ένα φωτεινό κίτρινο χρώμα το οποίο είναι πολύτιμο και ταυτόχρονα πανάκριβο.
Οι χιτώνες και τα πέπλα βαμμένα με το χρώμα του κρόκου, ήταν ενδύματα που ταίριαζαν μόνο σε αρχαίες θεές σε πριγκίπισσες και ωραίες γυναίκες. Οι νέες που περνούσαν την περίοδο της μύησης στο ιερό της θεάς Αρτέμιδος φορούσαν κόκκινους χιτώνες. Τα ράσα των βουδιστών μοναχών αρχικά βάφονταν με κρόκο. Αλλά αργότερα λόγω της ψηλής τιμής βρήκαν υποκατάστατο.
Ο κρόκος επίσης, είναι ένα από τα εξήντα αρώματα που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή του Αγίου Μύρου.
Η τελετή γίνεται κάθε 10 περίπου χρόνια στο πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως και είναι μια πολύ σημαντική τελετή γιατί το Άγιο Μύρο είναι το τελετουργικό υλικό που συμβολίζει τα πνευματικά δώρα του Αγίου Πνεύματος και τα λαμβάνουν οι πιστοί μέσα από το μυστήριο του χρίσματος.