¢γιος Ηρακλεßδιος Επßσκοπος Ταμασοý
ΓιορτÜζει στις 17 Σεπτεμβρßου
ΠÜνω σε ρωμαúκü τÜφο που θεωρεßται ο τÜφος του Αγßου, κτßστηκε τον 4ον αιþνα Ýνα μαυσωλεßο, που το δÜπεδο του στüλιζαν γεωμετρικÜ μοτßβα και το μονüγραμμα του Χριστοý. Τον 5ον αιþνα μετÜ τους καταστροφικοýς σεισμοýς του 332 και 342 μ.χ. κτßστηκε μια τρßκλιτη βασιλικÞ που περιλÜμβανε νÜρθηκα και αßθριο. ΜετÜ την καταστροφÞ της μονÞς απü φωτιÜ που προξενÞθηκε απü τους ¢ραβες γýρω στο 800 μ.χ. ξανακτßσθηκε και Ýγινε διακüσμηση των πεσσþν με τοιχογραφßες. Την περßοδο αυτÞ του ναοý την διανθßζει πλοýσια ΕλληνορωμαúκÞ παρÜδοση. Τον 11ον αιþνα αυτÞ η δεýτερη βασιλικÞ διακοσμÞθηκε ξανÜ με τοιχογραφßες üπως αυτÞ του Χριστοý. Τον 14ον αιþνα κτßστηκε το σημερινü τρουλωτü μαυσωλεßο. Τον 15ον αιþνα στη θÝση του μεσαßου κλßτους της βασιλικÞς κτßστηκε το νüτιο κλßτος του καθολικοý. Το βüρειο κλßτος που εßναι αφιερωμÝνο στην Αγßα ΤριÜδα εßναι προσθÞκη του 17ου αιþνα. ΜÝσα στο μαυσωλεßο βρßσκονται σαρκοφÜγοι της ρωμαúκÞς περιüδου.
Στις ΑρχÝς του 13ου αιþνα ο επßσκοπος Ταμασοý Νεßλος ßδρυσε γυναικεßα μονÞ με το üνομα Παναγßα των Βλαχερνþν.
Το 1222 η μονÞ περιÝπεσε σε μαρασμü ως αποτÝλεσμα της στÜσης των Λατßνων προς την Ορθüδοξη Εκκλησßα. ¿ς εκ τοýτου δεν βρßσκουμε οποιεσδÞποτε προσθÞκες την περßοδο αυτÞ.
Η μονÞ ανακαινßστηκε για τελευταßα φορÜ το 1773, επß αρχιεπισκüπου Χρýσανθου και εßχε Üνδρες μοναχοýς. Οι ανακαινßσεις αφοροýσαν τüσο το καθολικü üσο και τα Üλλα κτßσματα της μονÞς.
Το 1735 επισκÝπτεται την μονÞ ο Ρþσος μοναχüς Βασßλειος ΜπÜρσκι ο οποßος αναφÝρει üτι η μονÞ εßναι μεγÜλη, με πολλÜ αμπÝλια και περιβüλια. Στην μονÞ εßχε 6-7 μοναχοýς οι οποßοι εßναι Ýμπειροι ψÜλτες. Επßσης αναφÝρει üτι στον παλαιü ναü υπÜρχουν τρεις λαξευτοß τÜφοι σε σχÞμα σαρκοφÜγου. Συνεχßζοντας αναφÝρει üτι σýμφωνα με μαρτυρßες των μοναχþν εκεß εßχαν ταφεß τρεις επßσκοποι της Ταμασßας Ο Ηρακλεßδιος, ο ΜνÜσωνας και ο Ηρωδßων. ΣÞμερα αναφÝρει ο ΜπÜρσκι οι σαρκοφÜγοι εßναι Üδειες. Γýρω στο 1850 η αδελφüτητα διαλýεται και την φροντßδα της μονÞς παßρνει ο μοναχüς Κýριλλος.
Σε αντßθεση με τον ΜπÜρσκι ο H.V. Morton μετÜ την περιÞγηση του στην Κýπρο γýρω στο 1930 αναφÝρει στο βιβλßο του *In the steps of St. Paul* τα πιο κÜτω. ...Ο Λεωνßδας Üνοιξε το παρεκκλÞσιο που βρισκüταν δßπλα απü τον κεντρικü ναü και üταν τα μÜτια μου μπüρεσαν να βλÝπουν καλýτερα στο σκοτεινü εκεßνο χþρο, εßδα τÝσσερις τÜφους. ΚÜποιος εßχε κÜνει τρýπες στους τÜφους και εßδα καφÝ χþμα στους τÜφους και κÜτι γκρßζο.
Η μονÞ üπως εßναι σÞμερα Üρχισε να λειτουργεß στις 23 Ιουλßου 1962 με προúσταμÝνη μια εξÝχουσα μορφÞ στα θρησκευτικÜ πρÜγματα του τüπου, τη μετÝπειτα ΗγουμÝνη ΧαριθÝα. Το μοναστÞρι αποτελεß σÞμερα πüλο Ýλξης πολλþν προσκυνητþν. Επß ηγουμενßας της αειμακÜριστου ΧαριθÝας Üρχισε να κτßζεται και το εξωκλÞσι του Τιμßου Προδρüμου.
ΜετÜ την κοßμηση της ΑειμακÜριστου ΧαριθÝας το 2000 αναλαμβÜνει την ηγουμενßα της μονÞς η Προδρüμη ΜοναχÞ , επß της οποßας Ýχει αρχßσει Ýνα τερÜστιο Ýργο επÝκτασης και συντÞρησης της μονÞς. Η προσπÜθεια επαναφορÜς της εκκλησßας στην προτÝρα μορφÞ εßναι Ýνα Ýργο πολý δýσκολο, αλλÜ αυτü δεν φοβßζει την ηγουμÝνη Προδρüμη και καταβÜλλει συνεχεßς προσπÜθειες. Σε μια πρüσφατη επßσκεψη του γρÜφοντος στην μονÞ εßδα με δÝος την μεγαλοπρÝπεια του ναοý τþρα που Ýχουν αφαιρεθεß οι σοβÜδες ΚÝα Ýχει σκαφτεß η εκκλησßα στο ýψος του πρþτου ναοý. ΕυχÞ μου εßναι αυτü το Ýργο να τελειþσει σýντομα και να δοθεß στους πιστοýς για να δοξÜζουν την μεγαλοσýνη του Αγßου. ΣÞμερα στην μονÞ ζουν 50 μοναχÝς, που ασχολοýνται πÝρα απü το πνευματικü και λειτουργικü τους Ýργο με διÜφορα διακονÞματα. Ξακουστü εßναι το γλυκü αμυγδÜλου της ΜονÞς.
|